عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير بن زيار

مقدمهء مصحح 44

قابوس نامه ( فارسى )

39 باب است و بعضى از اوراق آن نيز چنان كه S . de Sacy هم در آغاز نسخه يادداشت كرده نابجا قرار گرفته است « 1 » . نگارنده هم اصل اين نسخه را بدقت از نظر گذرانده و هم عكس آن را در اختيار داشته است . نسخهء پ در اكثر موارد با نسخهء ن قرابت دارد و شايد بتوان گفت كه در ميان پنج نسخه‌اى كه ذكرش گذشت نسخهء اساس و ل و ب بهم ماننده‌ترند و گويا از اصلى واحدند و نسخهء ن و پ از اصلى ديگر ، اگر چه نسخهء پ نسبت به نسخهء ن متأخرتر و ناقص و مغلوط است ؛ البته از لحاظ كلى ميان هر دو دسته نسخه‌ها قرابت بسيارست « 2 » . نسخه‌هاى ديگر تا حدودى كه اطلاع حاصل است اينها قديمىترين نسخه‌هايى است كه تاريخ تحريرشان معين است و در مقابله و تصحيح در دسترس نگارنده بوده بعلاوه به نسخه‌اى از قابوس‌نامه كه در كتابخانهء اينديا آفيس ، به خط نستعليق روشن در 184 برگ ، موجودست « 3 » و بدون تاريخ و داراى نقائص بسيارى است و نيز به نسخهء كتابخانهء برلين كه نسخهء متأخرى است ، در 136 برگ به خط نستعليق و صفحات 13 سطرى « 4 » ، مراجعاتى داشته است . در ضمن گاهگاه ، بخصوص در موارد ابهام و اشكال ، از چاپ مرحوم هدايت و هر سه چاپ استاد نفيسى و چاپ آقاى دكتر امين عبد المجيد بدوى و نيز از ترجمهء فرانسوى و انگليسى و عربى

--> ( 1 ) - Blochet , Vol . II , P . 29 - 31 , No . 755 . ( 2 ) - آقاى يان ريپكا نيز نسخه‌هاى قابوس‌نامه را به دو دسته تقسيم كرده است : يك دسته آنها كه مورد استفادهء آقاى روبن ليوى واقع شده و ديگر نسخه‌اى كه اساس كار چاپ هدايت بوده است ، رك : Jan Rypka , Orientalistische Literaturzeitung de la Prise Persane 101 - 102 . و نيز در باب نسخه‌هاى مختلف قابوس‌نامه ، ر ك : Lazard , La langue des plus anciens monuments de la prose persane 101 - 102 . ( 3 ) - Ethi , I , P . 1179 - 1180 , No . 2153 , I . O . 79 . ( 4 ) - Pertsch , Verzeichniss der Persischen Handechriften der Koniglichen Binlinthek zu Berlin , S . 302 - 303 , N . 266 .